Ben ik verslaafd?

Een gesprek met verslavingszorger Daan van Leeuwen (foto) .
Cold turkey noemen ze dat. In één keer stoppen met het middel waar je verslaafd aan bent. Maar is mijn internet- en telefoongebruik wel te vergelijken met een drugsverslaving? En wat kunnen de gevolgen zijn van een plotselinge stop? Vorige week had ik mijn eerste gesprek met verslavingszorger Daan van Leeuwen. Hij deed onderzoek naar sociale uitsluiting van drugsverslaafden en werkte enkele jaren als belangenbehartiger van druggebruikers en daklozen. Tijdens mijn jaar offline gaat hij me volgen. Zijn bevindingen krijg ik na afloop te lezen.
Wanneer is iets een verslaving?
Er bestaan verschillende definities van 'verslaving'. Simpel gezegd kun je van een verslaving spreken zodra je niet of slecht kunt functioneren zonder hetgeen je verslaafd aan bent. Je ondervindt nadelige gevolgen zodra het niet langer beschikbaar is. Bovendien zul je veel in je hoofd bezig zijn met hoe je 'het' weer kunt krijgen/gebruiken ('craving').
Kan internet- of mobiele telefoongebruik daaronder vallen?
Dat kan zeker, je kunt aan veel meer verslaafd zijn dat dan de standaard zaken waarmee verslaving meestal geassocieerd wordt. (drank, drugs, gokken etc)
Wanneer is dat een verslaving, wanneer is het normaal gebruik?
Zoals bij alle verslavingen is dit heel moeilijk te zeggen. Iedereen zal waarschijnlijk balen als zijn/haar internet en mobiel niet langer beschikbaar zijn. Ik denk dat we richting verslaving gaan als je (of je omgeving!) daadwerkelijk gaat lijden als gevolg van het niet langer online zijn. Als je hier buiten proportioneel veel last van krijgt, en het gevoel krijgt 'niet te kunnen functioneren' zonder deze middelen.
Wat denk je dat de afkickverschijnselen zijn bij het volledig offline gaan?
In de Nieuwe Revu werd laatst gesproken over lichamelijke afkickverschijnselen na 24uur niet online zijn. Dit lijkt me overdreven. De lichamelijk afkick bij drugs is een reactie van het lichaam op een plotseling gebrek aan stoffen waar het gewend aan is geraakt. Ik zie niet voor me hoe dit bij 'onlineafkick' van toepassing zou zijn.
Wel geloof ik dat je last kunt krijgen van psychische afkickverschijnselen, deze zouden in extreme gevallen lichamelijke reacties tot gevolgen kunnen hebben (denk aan stressreacties, buik- en hoofdpijn, of lichamelijke onrust). Hierbij zit het in eerste instantie tussen de oren. Je lichaam heeft geen internet nodig, je geest misschien inmiddels wel...
In hoeverre kun je afkicken na offline gaan vergelijken met het afkicken van drugs?
Ik verwacht dat de grootste overeenkomst zit in de leegte die ontstaat zodra 'het middel' niet langer beschikbaar is. Veel (ex)verslaafden beschrijven de moeilijkste periode van afkicken pas na de eerste dagen van lichamelijk afkicken. Die eerste dagen kunnen heel rot en heftig zijn, maar de echte ellende begint voor velen pas daarna: Wat ga je met je leven doen? Hoe vul je de tijd die je hebt nu je niet meer dagelijks bezig bent met je verslaving? En hoe om te gaan met oude vrienden, die allen nog volop bezig zijn met hetgeen jij van bent afgekickt?
Dit zijn dilemma's waar je mogelijk ook mee geconfronteerd wordt na het offline gaan.
Hoe begeleid je mensen die willen afkicken?
Het bieden van voldoende afleiding kan vaak van praktisch nut zijn. Echt moeilijk wordt het als je niets om handen hebt, en te veel tijd hebt om te piekeren. Ook is het van belang dat mensen zich bewust blijven waarom ze afkicken, zolang ze dat voor ogen staat blijft de motivatie bestaan om door te zetten.
Wat zijn de grootste uitdagingen daarbij?
Uiteindelijk is de grote uitdaging natuurlijk het volharden van je afkick, en niet terug vallen in het oude gebruik. Dit kan met name lastig zijn in periodes van tegenslagen, als je niet lekker in je veel zit, of bij verveling. Juist in moeilijke periodes kan het verleidelijk zijn om terug te grijpen naar vertrouwde gewoontes.
Wanneer ben je succesvol afgekickt?
Een veel gehoorde uitspraak luidt: 'eens verslaafd, altijd verslaafd', als je daar van uitgaat zal ook je afkick nooit volledig afgerond zijn. Als jij na verloop van tijd de innerlijke rust gevonden hebt, en niet meer dagelijks bezig bent met het verlangen naar het gebruik van je verslaving, je op de goede weg bent. Als je niet langer het gevoel hebt iets te missen zou je kunnen zeggen dat de afkick geslaagd is. Al kun je ook dan nog altijd terugvallen.

1 jaar zonder internet & mobiele telefoon
eerdere blogs van Bram van Montfoort:
- Update: Hartelijk dank! Nu aan de slag.22 nov 2011 17:39
- Update: Geen ingescande brieven, de media en aangepaste begroting17 nov 2011 15:55
- Operatie Offline23 okt 2011 22:25
- Vijf veelgestelde vragen11 okt 2011 18:53
- Mijn nieuwe liefde heet Gabriele10 okt 2011 11:42
- Mijn nieuwe telefoon07 okt 2011 10:58
- Vier boeken die ik niet ga lezen04 okt 2011 18:07
- Bramonline04 okt 2011 11:53

